“CAB vs LEN” ฉีดกันเอชไอวีแบบไหนเหมาะกับนาย

1) มันคือยาอะไร แตกต่างกันยังไง

Cabotegravir (CAB) คือยากลุ่ม integrase inhibitor—กันไม่ให้ไวรัสแทรกสารพันธุกรรมเข้าเซลล์เรา ฉีดเข้ากล้ามก้นทุก 2 เดือนหลังช่วงเริ่มต้นครบคอร์สแล้วจบเรื่อง “ลืมกินยา” ไปได้เยอะ (แบรนด์ Apretude®). ข้อมูลมาจากฉลากยาทางการ (FDA/EMA) และคู่มือแพทย์, เลยเชื่อใจได้เรื่องตารางฉีดและตำแหน่งฉีด.

Lenacapavir (LEN) เป็นยากลุ่ม capsid inhibitor ตัวแรก—ล็อก “เปลือกไวรัส” เลยขัดหลายด่านของวงจรไวรัส ผลคือฉีดใต้ผิวหนัง “ท้อง” เพียง ทุก 6 เดือน (2 เข็มเล็กข้างละ 1.5 mL ต่อครั้ง) หลังโหลดโดสตามกำหนด (แบรนด์ Yeztugo™/Sunlenca® สำหรับข้อบ่งใช้ต่างกัน). ข้อมูลการออกฤทธิ์และตารางฉีดชัดจากฉลาก FDA/EMA และหน้าคู่มือแพทย์.

2) ประสิทธิภาพ: ของจริงแค่ไหน

CAB ฉีดทุก 2 เดือน ชนะเม็ดยา TDF/FTC แบบกินทุกวันอย่างมีนัยสำคัญทั้งในกลุ่มชายที่มีเซ็กซ์กับชาย/หญิงข้ามเพศ (HPTN-083) และผู้หญิงซิสเจนเดอร์ (HPTN-084) ตามบทความ NEJM และ The Lancet.

LEN ฉีดทุก 6 เดือน มีข้อมูลเฟส 3 สองงานใหญ่—PURPOSE-1 (ผู้หญิงวัยรุ่น/หญิงสาว) รายงาน “ไม่พบติดเชื้อ” ในแขนที่ได้ LEN ตลอดช่วงติดตาม และ PURPOSE-2 (MSM/เพศหลากหลาย) ลดอุบัติการณ์เทียบพื้นหลังอย่างมีนัยสำคัญ; ต่อมา CDC ออกคำแนะนำคลินิกปี 2025 รองรับการใช้ LEN เป็น PrEP อย่างเป็นทางการ.

3) ตารางฉีด & ตำแหน่งฉีด (ของมันต้องเป๊ะ)

CAB (Apretude®): ฉีดเริ่มต้น 2 เข็มห่าง 1 เดือน จากนั้น ทุก 2 เดือน ต่อไป ฉีด เข้ากล้ามก้น โดยบุคลากรสาธารณสุข (มีแนวทางปรับถ้าใช้ยาบางชนิดอย่าง rifabutin).

LEN (Yeztugo™/Sunlenca®): โหลดโดสด้วย กิน 600 mg วัน 1–2 ร่วมกับ ฉีดใต้ผิว 927 mg (แบ่ง 2 จุด) แล้ว ฉีดซ้ำทุก 6 เดือน (±2 สัปดาห์) ตำแหน่ง ใต้ผิวท้อง ตามฉลาก; หลายแนวทางท้องคือจุดหลัก และเนื้อยาสะสมใต้ผิวทำให้คลำเจอก้อนได้เป็นปกติ.

4) เทียบกับ PrEP แบบกิน

เม็ดยา TDF/FTC หรือ TAF/FTC ป้องกันได้ “สูงมาก” ถ้ากินตรงเวลา แต่เรื่องจริงของหลายคนคือ “หลุดบ้าง ลืมบ้าง” จนประสิทธิภาพในชีวิตจริงตกลง การฉีด CAB ทุก 2 เดือน หรือ LEN ทุก 6 เดือน จึงช่วยแก้เกมเรื่อง adherence ได้ดี—แต่ต้องยอมรับ “วินัยมาฉีดตามนัด+ตรวจเลือด” แทนการกินเม็ดเอง.

5) ข้อควรระวังที่ต้องรู้ก่อนเลือก

(ก) ต้องตรวจให้ “HIV-negative” ก่อนทุกเข็ม—ทั้ง CAB และ LEN มี “ยาวหาง (long tail)” ระดับยาค้างนาน ถ้าเผลอติดเชื้อช่วงระดับยากำลังตก อาจเสี่ยงดื้อยาและตรวจเจอช้า ควรมาตามนัดและประเมินความเสี่ยงทุกครั้ง.

(ข) พลาดนัด/เลื่อนนัด = คุยเรื่อง “bridging” กับคลินิก—CAB มีแนวทางรับมือชัด (ตาราง missed dose ในฉลาก) ส่วน LEN ก็มีกรอบเวลาและตัวเลือกชดเชยในคำแนะนำคลินิก/คู่มือแพทย์.

(ค) ยาตีกัน (drug–drug interactions)
• CAB ถูกกระตุ้นเมแทบอไลซ์โดยยาบางตัว เช่น rifabutin จนต้องเปลี่ยนตารางเป็น “รายเดือน” ขณะใช้ร่วม (อิงฉลากล่าสุด).
• LEN เป็น ตัว “ยับยั้ง CYP3A ระดับปานกลาง”—ยาที่เมแทบอไลซ์ด้วย CYP3A อาจมีระดับสูงขึ้นได้ ยาวถึง ~9 เดือนหลังเข็มสุดท้าย ต้องแจ้งหมอ/เภสัชทุกครั้งก่อนเริ่มยาใหม่ (รวมถึงยาฉีดเฉพาะกิจอย่างบางกลุ่ม PDE-5 ฯลฯ).

(ง) เรื่องไวรัสตับบี (HBV)
สูตรเม็ดที่มี tenofovir (TDF/TAF) + FTC มีฤทธิ์ต่อ HBV ด้วย จึงต้องคุยเรื่องการคัดกรอง/วัคซีน/การหยุดยาอย่างปลอดภัย ในขณะที่ CAB/LEN ไม่ได้ครอบคลุม HBV—ถ้ามี HBV ต้องปรึกษาแพทย์เรื่องแนวทางเหมาะสมก่อนสลับสูตร.

6) ราคาในไทยตอนนี้ (ต.ค. 2025) และแนวโน้มของ LEN

CAB (Apretude®)—ราคา “ต่อเข็ม” ในไทยขึ้นกับคลินิก/แพ็กเกจ:
• สภากาชาดไทย (คลินิกนิรนาม/ศูนย์วิจัยโรคเอดส์) ระบุ ≈14,900 บาท/ขวด (เฉพาะยา).
• คลินิกเอกชนมีตั้งแต่ ≈18,500–19,500 บาท/เข็ม (ยังไม่รวมค่าบริการบางส่วน) และแบบแพ็กเกจ 3/5/7 เข็ม ที่ราว 58,000 / 95,000 / 126,000 บาท ตามที่ประกาศหน้าเว็บ. สรุป: โดยรวมมักอยู่ช่วง “หลักหมื่นกลาง–ปลายต่อเข็ม”.

LEN (ฉีดทุก 6 เดือน)—สหรัฐฯ อนุมัติแล้ว 18 มิ.ย. 2025 แต่ไทยยังรอความชัดเจนด้านขึ้นทะเบียน/ราคาเชิงพาณิชย์ ขณะเดียวกันมี “ดีลระดับโลก” ประกาศให้ เวอร์ชันยาชื่อสามัญราคาเป้า ~40 ดอลลาร์/ปี เริ่มปี 2027 ใน ~120 ประเทศ(เงื่อนไขประเทศครอบคลุมแตกต่าง)—ดังนั้นราคาไทยจริงยังต้องรออัปเดตจากหน่วยงาน/ผู้ถือสิทธิ์ในประเทศ.

7) เลือกอะไรดี

• ไม่อยากยุ่งบ่อย ชอบเคลียร์ทีละยาว ๆ → LEN ทุก 6 เดือน (ถ้าเข้าถึงได้ในไทยเมื่อใด)

• โอเคกับการแวะคลินิกถี่กว่า และอยากใช้ของที่วางระบบบริการแล้ว → CAB ทุก 2 เดือน

• ไม่ว่าจะเลือกอะไร—มาตามนัด ตรวจให้ชัวร์ก่อนฉีด และแจ้งยาทุกชนิดที่ใช้อยู่ คือสามคำที่ต้องจำ

จองตรวจ/รับบริการสไตล์ testBKK

• จองตรวจเลือด
• ขอรับ PrEP กับเครือข่าย

เอกสารอ้างอิง

Bekker, L-G., et al. (2024). Twice-Yearly Lenacapavir or Daily F/TAF for HIV Prevention in Cisgender Women. New England Journal of Medicine.
Kelley, C. F., et al. (2025). Twice-Yearly Lenacapavir for HIV Prevention in Men and Gender-Diverse Persons. New England Journal of Medicine.
Landovitz, R. J., et al. (2021). Cabotegravir for HIV Prevention in Cisgender Men and Transgender Women. New England Journal of Medicine.
Delany-Moretlwe, S., et al. (2022). Cabotegravir for the Prevention of HIV-1 in Women (HPTN-084). The Lancet.
CDC. (2025). Clinical Recommendation for the Use of Injectable Lenacapavir as PrEP. MMWR 74(35).
FDA. (2024). APRETUDE (cabotegravir) Prescribing Information.
FDA/EMA/Gilead. (2024–2025). SUNLENCA/YEZTUGO (lenacapavir) Prescribing Information & Product Information.
WHO. (2022). Guidelines on Long-Acting Injectable Cabotegravir for HIV Prevention.
CDC. (2024–2025). HIV Nexus: Clinical Guidance for PrEP (oral & CAB).
Thai Red Cross AIDS Research Centre. (2025). ตารางราคายา: Cabotegravir PrEP LA Injection.
PULSE Clinic. (2025). PrEP Pricing & Apretude Packages in Thailand.
CWC Chiang Mai / Bangkok Safe Clinic. (2025). Informational pages: CAB-LA pricing.
Reuters & UNAIDS. (2025). LEN approval & global $40/year generic access announcements.